(Thứ tư, 27/05/2015, 02:08 GMT+7)

Sau đây làmột sốđặc điểm, phương thức hoạt động và biện pháp đề phòng 3 loại hình tội phạm phổ biến nêu trên. 

ITỘI PHẠM CƯỚP

1. Đặc điểm

Đặc điểm đặc trưng nhất của tội phạm cướp tài sản là dùng vũ lực để chiếm đoạt tài sản. Nhiều vụ chúng sử dụng vũ khí: súng, mìn, lựu đạn; hung khí: dao, lê, mã tấu; công cụ: bình xịt hơi cay, súng điện, roi, gậy điện… Chính đặc điểm này đòi hỏi bọn tội phạm phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi gây án để đạt được mục đích phạm tội và che dấu được hành vi phạm tội.

2. Phương thức, thủ đoạn hoạt động

a. Lựa chọn mục tiêu tấn công

Lựa chọn mục tiêu tấn công thường phụ thuộc vào đặc điểm tài sản mà bọn tội phạm định chiếm đoạt. Yêu cầu mà tội phạm cướp thường đặt ra khi lựa chọn mục tiêu tấn công là tài sản chúng định chiếm đoạt phải có giá trị cao, dễ vận chuyển, dễ tiêu thụ, cất giấu…, người bị hại ít có khả năng chống cự hoặc chúng có khả năng loại trừ được khả năng chống cự của người bị hại.

Ngoài ra tội phạm cướp còn nhằm vào những người (thường là các đôi nam nữ) ngồi tâm sự, hóng mát tại những địa điểm vắng người, vào những thời điểm tối, đêm khuya.

b. Chuẩn bị công cụ phương tiện và vũ khí cần thiết để gây án

- Để uy hiếp và làm triệt tiêu khả năng chống cự của người bị hại, lục soát, cạy phá, tìm kiếm và vận chuyển tài sản chúng cướp được, bọn tội phạm cướp phải chuẩn bị công cụ, phương tiện và vũ khí cần thiết như súng, dao lê, mã tấu, lựu đạn, thuốc gây mê, …

- Khi phát hiện mục tiêu và có điều kiện thuận lợi, các đối tượng sử dụng các công cụ, phương tiện đã chuẩn bị sẵn để tấn công, uy hiếp người bị hại để cướp tài sản. Tuy nhiên cũng có những trường hợp đối tượng không sử dụng vũ lực để cướp tài sản (đối với những đối tượng sử dụng thuốc gây mê).

3. Biện pháp đề phòng

- Không cất giữ, mang theo nhiều tiền bạc, tài sản, trưng diện đồ trang sức có giá trị một cách không cần thiết, hoặc sơ hở.

- Không xuất hiện, đi lại bằng xe máy vào ban đêm ở khu vực vắng người, nguy hiểm, đơn độc và không có biện pháp phòng tránhhiệu quả.

- Với những trường hợp cướp gây mê, cần tuyên truyền để người dân nâng cao cảnh giác, không ăn, uống bất cứ thứ gì do người lạ mời; khi phát hiện những người xung quanh có dấu hiệu bất thường (kể cả người bị hại hoặc đối tượng nghi vấn như: tự nhiên bị mệt, ngất; khi có người ngồi gần bị mệt, ngất bất chợt mà vội vã bỏ đi, …) thì cần gọi to lên và yêu cầu những người có mặt tại đó giúp đỡ nhằm giúp người bị hại và giữ người bị nghi vấn để đưa đến cơ quan chức năng gần nhất xử lý.

  - Khi gặp trường hợp các đối tượng cướp có vũ khí nguy hiểm như súng, thuốc nổ, dao…có thể trực tiếp đe dọa đến tính mạng thì không nên vì tiếc tài sản mà phản ứng ngay lập tức, thường sẽ dẫn đến hậu quả thiệt mạng, nên cố gắng chấn tĩnh tìm cơ hội chống trả, bắt giữ đối tượng hoặc cố gắng ghi nhớ đặc điểm của các đối tượng (về con người, phương tiện, công cụ, vũ khí … của đối tượng) để cung cấp cho cơ quan Công an, phục vụ công tác điều tra khám phá.

II. TỘI PHẠM CƯỚP GIẬT

1. Đặc điểm

- Một trong những đặc điểm của tội phạm cướp giật là lợi dụng sơ hở của người có tài sản để giật tài sản rồi tẩu thoát. Đa phần chúng sử dụng phương tiện xe máy để đi cướp giật. Tài sản chúng cướp giật thường là túi xách, dây chuyền, máy ảnh, camera, điện thoại di động, tư trang khác.

2. Phương thức, thủ đoạn hoạt động

 * Chọn đối tượng gây án       

- Chúng thường sử dụng xe máy đi dạo trên các tuyến đường để quan sát người đi đường, nhằm phát hiện những người có tài sản sơ hở như dây chuyền, giỏ xách, điện thoại di động, …

- Có trường hợp các đối tượng cướp giật theo dõi những người đi lĩnh tiền ở ngân hàng, mua sắm vàng, đi thu tiền bán hàng, tiền trả nợ, tiền vay, góp… để chọn đối tượng gây án.

* Phương tiện gây án

- Chúng thường sử dụng xe máy. Đối với các phương tiện chúng sử dụng để gây án, bọn tội phạm thường tháo biển số hoặc gắn biển số giả, có khi chúng sử dụng biển số thật nhưng của xe khác. Nhiều trường hợp khi gây án tên ngồi sau dùng chân, mũ, áo, đồ vật, để che biển số nhằm tránh sự phát hiện của người bị hại hoặc người đi đường.

* Gây án

- Đối với các băng nhóm tội phạm cướp giật thì chúng thường đi thành từng nhóm, phân công nhiệm vụ: đối tượng cầm lái, đối tượng giật và đối tượng đi sau làm nhiệm vụ cản đường khi bị truy đuổi.

- Có trường hợp chúng tạo ra sơ hở của người đi đường, người có tài sản để tạo điều kiện cho đối tượng đồng bọn ra tay giật tài sản …

3. Biện pháp đề phòng

- Không phô trương, chưng diện nhiều tài sản quý một cách sơ hở. Nhất là ở những nơi đông người: chợ, bến tàu, xe hoặc trên đường phố.

- Không treo giỏ xách, để giỏ xách, đồ vật có giá trị trên giỏ xe máy, ba-ga xe máy, xe đạp khi đi ngoài đường.

- Phụ nữ đi xe máy tay ga không nên treo, máng giỏ xách, mà nên để trong cốp xe. Học sinh, sinh viên hạn chế để giỏ xách trên giỏ xe đạp, xe đạp điện, mà nên dùng ba-lô sau lưng.

- Khi đi dạo bộ, cần chú ý bảo vệ giỏ xách, đồ vật: dây chuyền, máy ảnh, điện thoại di động. Ví dụ: không đi bộ dưới lòng đường; hoặc đi sát lề đường nhưng treo giỏ xách bên vai trái (phía lòng đường), vì đối tượng dễ giật được tài sản.

- Không vừa chạy xe, vừa nghe điện thoại di động.

III. TỘI PHẠM TRỘM CẮP

1. Đặc điểm

Đặc điểm của tội phạm trộm cắp là bí mật, lén lút, có ý thức che giấu hành vi chiếm đoạt đối với người có tài sản hoặc quản lý tài sản. Từ đặc điểm đó nên trước khi gây án chúng thường chuẩn bị rất kỹ lưỡng, nhằm đạt được mục đích mong muốn.

2. Phương thức, thủ đoạn hoạt động     

a. Thủ đoạn hoạt động của trộm đột nhập

* Thăm dò

- Thăm dò nắm tình hình về những sơ hở, thiếu sót trong công tác bảo vệ của các cơ quan, kho tàng, cửa hàng, cửa hiệu, khách sạn, nhà hàng …, cũng như sơ hở thiếu sót của nhân dân trong công tác quản lý bảo vệ tài sản. Tìm hiểu về các phương tiện, thiết bị bảo vệ (tường rào, khóa cửa, thiết bị báo động …), lối ra, lối vào, công tác tuần tra canh gác, quyluật đi lại, sinh hoạt của cán bộ nhân dân nơi định lấy tài sản để chọn thời gian gây án cho thích hợp.

- Bọn tội phạm trộm thường chú ý và phát hiện lợi dụng những sơ hở thiếu sót phù hợp với sở trường, thủ đoạn hoạt động của từng tên, từng ổ nhóm để gây án. Đặc biệt chúng triệt để lợi dụng những sơ hở thiếu sót đã sẵn có, hoặc tạo ra những sơ hở thiếu sót của chủ tài sản để hoạt động.

* Đột nhập vào mục tiêu để gây án

- Thủ đoạn đột nhập tùy theo địa điểm trong nhà, ngoài đường, cửa hàng …, tùy theo sơ hở thiếu sót của người có tài sản. Trước khi đột nhập chúng thường rình mò, nghe ngóng động tĩnh rồi mới hành động, nhiều tên thăm dò tìm hiểu chủ nhà hoặc người quản lý tài sản để xem xét trước bằng việc gọi điện thoại (nếu có) bấm chuông hoặc gõ cửa liên tiếp để kiểm tra. Nếu không có ai trả lời điện thoại là chúng biết chủ nhà đi vắng, nếu có người trả lời thì chúng đặt máy xuống hoặc xin lỗi, gọi nhầm máy. Trường hợp bấm chuông gõ cửa nếu có mặt chủ nhà hoặc người trông nom tài sản thì lấy lý do nhầm lẫn để xin lỗi.

- Một số cách đột nhập của tội phạm trộm

+ Mở hoặc cạy phá khóa (nếu nơi đó dùng khóa đơn giản dễ cạy).

+ Dùng các vật như dao, búa, kìm cộng lực cắt, khoan, tháo bản lề, bẻ khuy khóa.

+ Trèo tường, vượt rào, chui qua cửa sổ, ô thông gió, trèo lên ban công đột nhập vào nhà khi thấy cửa ban công không đóng, dùng đèn khò tác động vào mặt kính làm cho mặt kính nứt vỡ để đột nhập.

+ Đào tường, khoét ngạch, dỡ ngói, đột nhập từ trênxuống, …

+ Lợi dụng sơ hở của chủ nhà hoặc người quản lý tài sản lẻn vào nhà hoặc cửa hàng, cửa hiệu …, núp sẵn ở một nơi kín đáo chờ thời cơ hoạt động.

b. Thủ đoạn hoạt động của tội phạm trộm cắp xe máy:

- Thủ đoạn chủ yếu của tội phạm trộm cắp xe máy là lợi dụng sơ hở của người quản lý xe máy không có người trông coi, chúng dùng đoản hoặc chìa khóa vạn năng để bẻ, phá khóa cổ và khóa điện xe máy để trộm cắp, chính sơ hở của người quản lý xe máy là chủ quan (xe đã có khóa cổ) không trông coi, nên bọn tội phạm đã bẻ, phá khóa xe để trộm cắp.

- Giả làm người giữ xe, để dắt, trộm xe của khách ở các nhà hàng, quán cà phê, dịch vụ khác cần phải gửi xe.

- Tráo, trộm cắp, làm giả thẻ giữ xe; ghi thêm, xóa bớt vào vé xe, trên thân xe để lấy trộm xe ở bãi giữ xe.Dùng biển số xe máy giả để dắt trộm xe máy ở bãi giữ xe.

c. Thủ đoạn của tội phạm trộm cắp nơi công cộng:

- Có nhiều hình thức trộm cắp nơi công cộng như móc túi, bấm dây chuyền, trộm tài sản, túi xách, … Ngoài việc lợi dụng sơ hở của người quản lý tài sản để trộm cắp, bọn chúng còn dàn cảnhvà tạo ra những sơ hở của người khác để trộm cắp, móc túi như: Chen lấn nơi đông người, xô đẩy để hoạt động trộm cắp tài sản … Khi đã lấy được tài sản, bọn tội phạm thường nhanh chóng chuyền tay nhau tài sản để tránh sự phát hiện của người bị hại và những người xung quanh.

- Các đối tượng trộm cắp thường đi theo nhóm, đến các cửa tiệm hoặc nơi giao dịch mua bán để hỏi mua hàng, sau đó tạo ra nhiều hoàn cảnh, lý do khác nhau (như: mua hàng giá trị nhỏ nhưng đưa tiền mệnh giá lớn, đòi đổi hàng, đổi tiền) để làm người bán hàng mất cảnh giác rồi lấy trộm tiền, tài sản.

 - Làm thêm chìa khóa phòng khách sạn hoặc lấy trộm chìa khóa từ lễ tân để vào phòng trộm tài sản của khách nghỉ.

- Lợi dụng sơ hở của đám tang, đám cưới, để giả làm khách đến viếng, đến dự mà ra tay trộm cắp.

- Trà trộn vào các hội nghị, giả làm khách dự, nhân viên phục vụ để trộm cắp cặp túi xách, laptop (vờ xách nhầm hoặc đợi khi khách ra ngoài nghe điện thoại, làm việc riêng thì trộm cắp).

3. Biện pháp đề phòng

- Không cất trữ nhiều tiền bạc, tài sản giá trị cao tại nhà, kho tàng, cửa hiệu mà thiếu các biện pháp bảo vệ an toàn. Kiểm tra an toàn cửa nẻo trước khi đi ngủ, đi làm, đi chơi xa. Nhớ chắc chắn đã đóng khóa cả các cửa trên lầu, cửa ra ban công, sân thượng, cửa sổ.

- Chú ý làm tường, rào ngăn chặn việc leo chuyền từ cây xanh, trụ điện gần nhà để đột nhập. Chú ý phát hiện những đối tượng lạ mặt xuất hiện và lảng vảng trong khu vực.

- Lắp hệ thống camera cảnh báo, chuông báo động tại nhà, cửa hiệu, cơ quan, kho tàng. Trang bị thêm khóa chống trộm, khóa chân chống cho xe máy. Không nên tin tưởng vào khóa cổ xe máy mà lơ là chủ quan mất cảnh giác. Có thể lắp định vị toàn cầu cho xe ô tô, xe máy, láp-top, điện thoại di động.

- Cảnh giác, bảo vệ tài sản: ví tiền, điện thoại di động, dây chuyền vàng, tư trang khác khi ở những nơi tập trung đông người, đề phòng bị móc túi, rạch giỏ. Cảnh giác, đề phòng đối tượng đưa tiền mệnh giá lớn khi mua hàng hóa giá trị nhỏ, không cho đối tượng vào khu vực để tiền, tự tay lục lọi trong tủ tiền.

- Sinh viên học sinh nhớ không mở cửa sổ khi ngủ, đề phòng bọn trộm có thể lấy laptop trên bàn (gần cửa sổ), dùng sào móc quần áo để trộm ví tiền, điện thoại. Khi tắm biển không để hành lý tư trang trên bãi tắm, mà không có người trông coi. Không đi massage ở những điểm không có giấy phép, không bảng hiệu, có biểu hiện tệ nạn, để đề phòng bị rơi vào bẫy trộm.